کانال های تلگرامی و فعالان فرهنگی تالش

مازیار احمدی

 

سرویس پیام­ رسان تلگرام بی­ شک محبوبترین و پرطرفدارترین سرویس پیام ­رسان نزد ایرانیان است بطوریکه اکثریت قابل توجهی از کاربران این پیام رسان در سرتاسر دنیا نیز ایرانی ها هستند. این روزها تمام طیف های جامعه چون تجار، شرکت­ ها، نهاد ها و سازمان­ های دولتی، انجمن­ ها و تشکل ­های مردم نهاد و شخصیت­ های مهم از این پیام ­رسان در جهت تبلیغ، بازاریابی اطلاع ­رسانی و ارتباط با مخاطبان سود می برند. فعالان فرهنگی تالش نیز در این برهه کانال­های تلگرامی را فرصتی در ترویج فرهنگ غنی تالشان یافته اند و آستین همت بالا زده­ اند تا از آن در جهت اعتلای فرهنگ، هنر و البته زبان تالشی که متاسفانه مطابق آخرین گزارش یونسکو، جزو زبان های مادری در حال انقراض ایران می باشد، سود ببرند. اما بهره­ گیری صحیح از این قابلیت جدید نیازمند آشنایی هرچه بیشتر با مزایا و معایب آن است. در این یادداشت سعی خواهیم نمود تا ضمن معرفی مختصر این سرویس پیام رسان، به بررسی کانال ­های تلگرامی پرداخته، به مزایا و معایب آن را در ترویج فعالیت ­های فرهنگی تالش اشاره نماییم و در نهایت نیز ضمن جمع­ بندی مباحث پیشنهاد هایی را در این خصوص خواهیم داشت.

سرویس اجتماعی مجازی فیس­بوک و سرویس پیام رسان موبایلی واتس اپ را می­ توان مهمترین فضاهای مجازی اجتماعی دانست که فعالان فرهنگی تالش، قبل از کانال­های تلگرامی از آنها جهت ترویج فعالیتهای فرهنگی سود بردند. فیس­بوک در دوران اوج محبوبیتش بخاطر عدم پوشش سراسری اینترنت در همه مناطق تالش و همچنین مسئله فیلترینگ و واتس اپ نیز بخاطر عدم تدارک امکانات مدیریتی مناسب برای مدیران گروه های اجتماعی مجازی پس از اندکی اقبال اولیه با رکود در جذب مخاطبان مواجه شدند. وجود همین مشکلات سردی فعالان فرهنگی تالش از این محیط های مجازی را باعث گردید، اما در ادامه واقعیتی جدید در عرصه فضای مجازی بنام کانال­ های تلگرامی به سرعت همه معادلات را بهم ریخت و فضای جدیدی را در عرصه فعالیت­های فرهنگی تالش ایجاد نمود.

تلگرام

سرویس پیام­ رسان تلگرام بی­ شک محبوب­ ترین و پرطرفدارترین سرویس پیام رسان نزد ایرانیان است، بطوریکه اکثریت قابل توجهی از کابران این پیام­ رسان در دنیا نیز ایرانی ها هستند. تلگرام توسط دو برادر با نام‌ های پاول دورف و نیکلای دورف روس به بازار آمد. پاول و برادرش نیکولای در سال ۲۰۱۳ ساخت تلگرام را آغاز کردند. او در مصاحبه‌ای اظهار کرده بود: «مهم نیست چه تعداد سرویس پیام‌ رسانی وجود دارد، مهم این است که همه آن‌ ها کارایی ندارند.»

نگارنده اولین بار در تاریخ ۲۷ آبان۱۳۹۳با مطالعه مطلبی تحت عنوان “با Telegram؛ جایگزین برتر وایبر و واتس ‌اپ آشنا شوید” با این نرم افزار آشنا گشت و نسبت به نصب و استفاده از آن در گوشی همراه خود اقدام نمود.  این نرم ‌افزار کوچک اما فوق امن برای پیام ‌رسانی است که در آن مقطع  برای کاربران ایرانی چندان شناخته شده نبود.

اما تفاوت‌ های اصلی این ابزار با سایر ابزارهای مشابه همچون وایبر و واتس‌ اپ در چیست؟

باید گفت ‌این ابزار بسیار ساده و در عین حال به لحاظ امنیتی قدرتمند است، به گونه‌ای که می‌توان ترکیبی از امنیت سرعت و قدرت و خلاقیت را در این ابزار دید.

در این نرم­ افزار ابتدا قابلیت تبادل پیام­های شخصی بین کاربران وجود داشت، اما در بروز رسانی­ های بعدی قابلیت ایجاد گروه­ های مجازی اجتماعی نیز به آن اضافه گردید.

در مراحل اولیه عمومی شدن تلگرام، طیف وسیعی از فعالان فرهنگی و روشنفکران تالش به تلگرام روی خوش نشان نمی­ دادند. عللی چون عدم با آشنایی با امکانات تلگرام، عدم رعایت حقوق صاحبان آثار و خطرات آن برای بازار نشر را می­توان در این خصوص برشمرد. البته گروه های تلگرامی نیز با مشکلاتی در زمینه نقص امکانات پیش ­بینی شده در مدیریت گروه­ها و همچنین عدم وجود فرهنگ صحیح استفاده از این قابلیت جدید بود. نظارت بر محتواهایی که کاربران در گروه­ها به اشتراک می ­گذاشتند با چالش ­های جدی مواجه بود، به نحوی که هر از گاهی مدیران گروه­ها مجبور به تذکر مکرر قوانین گروه و یا حذف کاربران بعلت تخلف می گردیدند. این موضوع نیز به نوبه خود بجای ایجاد دوستی و مودت در بین همشهریان و همزبانان تالش در گروه ها، مایه دلخوری و ناراحتی برای این اعضا می گردید. از طرف دیگر در آن مقطع حداکثر اعضای گروه های تلگرامی نیز از ۲۰۰ نفر بود که این نیز خود محدویت بسیار مهمی در خصوص ایجاد جوامع مجازی بود. در نهایت نقایص اشاره شده در مدیریت گروه های تلگرامی، گردانندان این پیام ­رسان را به فکر اضافه نمودن قابلیت جدیدی به نام “کانال­های تلگرامی” نمود.

کانال های تلگرامی

همانطورکه در بخش قبل اشاره شد، مشکلات مدیریتی در اداره گروه­ های تلگرامی، سازندگان تلگرام را بر آن داشت تا کانال­های تلگرام (Telegram Channel) را در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۵ (۳۱ شهریور۱۳۹۴) راه اندازی نمایند.

حسب تحقیقات نگارنده اولین سابقه حضور تالشان در زمینه استفاده از کانال­های تلگرامی بر می­ گردد به تاریخ  ۱۴ مهر ۱۳۹۴ که کانال “شاندرمن۲۰” بعنوان کانال رسمی “گروه رسانه ای شاندرمن۲۰” تنها دو هفته پس از ایجاد این قابلیت توسط این پیام ­رسان توسط نگارنده ایجاد گردید. در ادامه نیز کانال­ های تلگرامی مختلفی توسط کاربران و فعالان فرهنگی تالش ایجاد گردید، به نحوی که در حال حاضر بطور تخمینی بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ کانال تلگرامی تالشی ممکن است وجود داشته باشد. البته تعدادی از این کانال­ ها فقط اسامی تالشی یا منطقه ای در تالش را یدک می­کشند و در عمل طیف وسیعی از مطالب متنوع مرتبط و غیر مرتبط را پوشش می دهند.

مزیت های کانال های تلگرامی برای فعالان فرهنگی تالش:
۱-
مدیریت محتوا: از آنجایی که فقط مدیران کانال امکان پست­ گذاری در کانال را دارد و اعضا فقط می­ توانند مطالب را مشاهده نمایند بدون اینکه توان پست­ گذاری داشته باشند بنابراین دغدغه فعالان فرهنگی در خصوص کیفیت مطالب برطرف گردیده و مخاطبان نیز بر اساس نیاز و علاقه خود مطالبی را که توسط مدیران کانال ­ها بارگذاری می­ گردند را مشاهده می نمایند همچنین دیگر خبری از مزاحمت ­ها، احوال ­پرسی ­های نابجا و پیام ­های متفرقه و نامرتبط به چشم نمی ­خورد. این یکی از مزیت­ های اصلی کانال ­های تلگرامی نسبت به گروه های تلگرامی می­ باشد.

۲- حفظ حریم خصوصی افراد: یکی از مشکلات استفاده از گروه ­های تلگرامی که همچنان نیز وجود دارد، این است که حریم خصوصی افراد حاضر در گروه ها مورد تجاوز قرار گرفته و بعضی از اعضای گروه برای دیگر اعضاء با ارسال پیام ها در صفحه شخصی شان و یا به شیوه های دیگر، ایجاد مزاحمت می­ کردند، به نحوی که بسیاری از افراد و بویژه بانوان عطای حضور در چنین گروه­ هایی رو به لقایش می بخشیدند. اما در کانال ­های تلگرامی بخاطر عدم نمایش اعضای کانال، دغدغه حفظ حریم خصوصی برای اعضا برطرف گردید.

۳- عدالت رسانه­ ای: بواسطه گسترش کانال­ های تلگرامی و البته پوشش بهتر اینترنتی شبکه ­های موبایلی مردم روستا های دوردست نیز از اطلاعات و محتوا های به اشتراک گذاشته شده، استفاده نموده و در اسرع زمان ممکن آخرین اخبار را دریافت خواهند نمود و بدین سان عدالت رسانه­ ای بهتری در زمینه پوشش خبری و اطلاعات در دور دست ترین روستا های تالش ایجاد گردیده است. این موضوع به فعالان فرهنگی تالش نیز اجازه می­ دهد به طیف وسیعتری از مخاطبان دسترسی داشته باشند.

۴- پیوند های ارتباطی بهتر: دیگر رویداد مبارکی که به واسطه کانال­ های تلگرامی اتفاق افتاده است آشنایی بیشتر مردم نواحی مختلف تالش در خصوص طبیعت، گویش زبانی و خرده فرهنگ­ های دیگر مناطق تالش می­ باشد این موضوع باعث نزدیکی بیشتر این خرده فرهنگ ­ها و کمک به اتحاد مردم مناطق قومی تالش است.

 

معایب کانال های تلگرامی برای فعالان فرهنگی تالش:
۱-
عدم رعایت حقوق صاحبان اثر: متاسفانه یکی از معضلاتی که امروزه در بین فعالان عرصه فضای مجازی تالش مشاهده می گردد، عدم رعایت حقوق معنوی صاحبان آثار است. مطالب، مقالات و فایل ­های صوتی و تصویری بدون ذکر منبع و با حذف نام، شناسه و لینک کانال تلگرامی مبدأ منتشر می­ گردد. تعدادی افردا سوء استفاده ­گر چون خود فاقد هرگونه قابلیتی در تولید محتوا هستند، آثار دیگران را به نام خود ثبت می کنند. امروزه نیز این معضل اصلی است که گریبان فعالان حقیقی فرهنگ تالش را گرفته و باعث سردی و کدورت خاطر آنها نسبت به فعالیت در فضای مجازی گردیده است. کاش آن دسته از افرادی که دست به چنین سرقت ­های ادبی زننده ای می زنند در خصوص عواقب این عادت زشت تامل نمایند. انتشار یک محتوا با ذکر منبع و یا بازنشر آن به نقل از کانال منبع نشان دهنده امانت داری و منش بالای شما خواهد داشت، اما اگر غیر از این رفتار گردد دیر یا زود دسشتان رو شده و ماهیت واقعی ­شان مایه شرمساری خواهد بود. در ضمن این حرکت زشت یا بهتر بگویم دزدی ادبی باعث عدم فعالیت فعالان حقیقی عرصه فرهنگ در این فضاها شده و در نهایت منجر به سوخت شدن چنین فرصت مناسبی برای ترویج فرهنگ تالش خواهد گردید.

۲- رکود بیشتر بازار نشر: آسیب دیگری که ممکن است بواسطه کانال­ های تلگرامی شکل بگیرد، تاثیر آن در سردی هرچه بیشتر بازار نشر کتاب­ها، مجلات و دیگر محصولات باشد. البته این آسیب نیز از طرفی به استقبال بسیار ضعیف جامعه ایرانی و بویژه تالش زبانان از کتاب و کتابخوانی و از طرف دیگر نیز مدیریت ناصحیح در نحوه پوشش مطالب و محتواهای محلات چاپ شده در کانال های تلگرامی بر می­ گردد. موارد مطرح شده در کنار بالا رفتن هزینه­ های نشر کتاب، رکودی بسیار بد را در بازار نشر کتاب ­ها و مجلات فرهنگی تالش باعث گردیده است.

۳- رقابت ­های غیر­اخلاقی در جذب مخاطب: معضل سومی که گریبان کانال­ های تلگرامی تالش را گرفته است رقابت ناصحیح در جذب مخاطب در بین مدیران کانال های فعال تلگرامی تالشی می­ باشد. متاسفانه این معضل خود را بشکل خریداری اعضای غیر واقعی و یا ربات و یا تبلیغات ناسالم و غیر واقعی نشان می دهد. این رقابت ناسالم به حدی رواج یافته که دیگر بجای تولید محتوا و فعالیت واقعی فرهنگی، ملاک ارزیابی برای بسیاری از کاربران و مدیران کانال ها، تعداد مخاطبان یک کانال است!  

 

جمع بندی

در پایان با توجه به مباحث مطروحه می ­توان این طور نتیجه گیری نمود که با توجه به مزایای ذکر شده در خصوص کانال­ های تلگرامی، این سرویس البته با مد نظر قراردادن آفت­ های عدم استفاده صحیح، می­ تواند جهت ترویج فعالیت ­های فعالان حقیقی فرهنگ تالش مفید واقع گردد. در نهایت نکته پایانی بسیار حائز اهمیتی که مدیران کانال­های تلگرامی حتماً می­ بایست مد نظر قرار دهند، رعایت حقوق صاحبان آثار است تا ثابت گردد که در رفتار و کردار هم میراث دار حقیقی قوم کهن و متمدن نیاکان تالش خود هستند.

پایان


منابع:

وبسایت جام جم کلیک

Telegram.org

وبسایت تابناک


چاپ شده در ماهنامه تالش- شماره۱۰۰-ص۷۵


با کلیک روی تصویر زیر پنجره اى ظاهر خواهد شد که مى بایست روى گزینه OK کلیک نمایید تا به عضویت کانال شاندرمن۲۰ در آیید.

بنر عمودى متحرک شاندرمن٢٠

Be Sociable, Share!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.